علت لرزش فرمان و اتاق خودرو در سرعت بالای ۸۰ کیلومتر؛ بررسی تفاوت بالانس روکار و درجا، تاب داشتن دیسک ترمز و خرابی پلوس در مجله ایران تیونینگ. 🚗⚡
دیدن دود آبی از اگزوز یا مشاهده پایین رفتن سطح گیج روغن در تعویض‌روغنی، برای هر مالکی یک خبر بد و نشانه هزینه‌های سنگین تعمیر موتور است. دو موتور پرتیراژ بازار ایران یعنی TU5 (مورد استفاده در ۲۰۶، ۲۰۷، پارس و رانا) و EF7 (مورد استفاده در سمند، دنا و پارس) مهندسی‌های کاملاً متفاوتی دارند و علت کم کردن روغن یا روغن‌سوزی در آن‌ها همیشه به معنی ضعیف شدن رینگ و پیستون نیست! خیلی وقت‌ها یک خرابی ساده در قطعات جانبی باعث فرار روغن می‌شود. برای تو که در گاراژ با کمپرس‌سنج، باز کردن سرسیلندر و فیلرگیری سوپاپ سر و کار داری، تشخیص دقیق این عیب کلید نجات مشتری از هزینه‌های اضافی است. بیا این چالش فنی را کالبدشکافی کنیم. ⚙️🔥
روغن موتور برای روان‌کاری مجاری حرکت پیستون و سوپاپ‌ها وارد عمل می‌شود، اما وقتی وارد محفظه احتراق شد و همراه بنزین سوخت، خروجی آن دود آبی خفه‌کننده از اگزوز خواهد بود.
خرابی لاستیک گاید سوپاپ (معضل شایع TU5): اگر ماشین هنگام استارت اول صبح (وقتی موتور سرد است) یک دود آبی شدید از اگزوز خارج می‌کند و بعد از گرم شدن دود قطع می‌شود، متهم اصلی لاستیک گاید سوپاپ‌هاست. خشک شدن یا پارگی این لاستیک‌های کوچک باعث می‌شود روغنِ جمع‌شده بالای سرسیلندر، در طول شب از کنار ساقه سوپاپ چکه‌چکه وارد سیلندر شود. ✔️
چسبیدن و ضعیف شدن رینگ روغن (معضل داغ کردن): اگر دود آبی ممتد است و با هر بار تخته‌گاز رفتن و بالا رفتن دور موتور بیشتر می‌شود، رینگ‌های کمپرس و روغن روی پیستون ضعیف شده یا بر اثر داغ کردن شدید موتور (جوش آوردن) خاصیت فنری خود را از دست داده و به پیستون چسبیده‌اند. در این حالت روغن به راحتی از جداره سیلندر بالا می‌زند. ❌
گاهی اوقات موتور روغن‌سوزی واقعی ندارد، اما روغن به شدت کم می‌شود!
خرابی سوپاپ تهویه کارتر (PCV): سوپاپ PCV وظیفه دارد بخارات روغن داخل کارتل را جدا کند. اگر این سوپاپ بنشیند یا کیپ شود، بخارات روغن به همراه هوا مستقیماً وارد منیفولد ورودی شده و توسط موتور بلعیده می‌شوند! این اتفاق در موتور TU5 و EF7 به شدت شایع است و خیلی‌ها به اشتباه موتور را تعمیر کامل می‌کنند.
ضعف اویل‌ماژول و واشرها در EF7: موتور EF7 دارای سیستم خنک‌کننده روغن (اویل‌ماژول) است. خرابی واشرهای داخلی این قطعه یا سیستم سوپاپ یک‌طرفه آن باعث اختلال در گردش روغن، فرار روغن به سیستم خنک‌کاری یا تبخیر شدید روغن‌های بی‌کیفیت (غیر از 10W-40 یا 5W-40 استاندارد) می‌شود.
| نشانه و رفتار موتور | علت فنی و قطعه معیوب | نحوه تست در گاراژ | راهکار رفع عیب |
| دود آبی فقط در استارت اول صبح | خرابی لاستیک گاید سوپاپ‌ها | باز کردن شمع‌ها و مشاهده روغن روی رزوه | تعویض لاستیک گاید (بدون باز کردن کامل موتور) |
| دود آبی ممتد در دورهای بالا | ساییدگی یا چسبیدن رینگ پیستون | تست کمپرس سیلندر با کمپرس‌سنج | تعویض رینگ و پیستون و برق زدن سیلندر |
| کم کردن روغن بدون دود آبی | خرابی سوپاپ PCV یا گرفتگی منیفولد | بررسی چرب بودن داخل منیفولد هوا | تعویض سوپاپ تهویه کارتر (PCV) |
| چرب شدن آب منبع انبساط (EF7) | خرابی واشر اویل‌ماژول یا کورکن‌ها | فشارسنجی مسیر آب و روغن | باز کردن اویل‌ماژول و تعویض کامل واشرها |
| روغن‌ریزی دور درب قالپاق سوپاپ | پوسیدگی واشر قالپاق سوپاپ | خیس بودن اطراف شمع‌ها و بالای موتور | تعویض واشر قالپاق سوپاپ با چسب آناروبیک |
| کم کردن روغن در رانندگی جاده‌ای | تبخیر روغن به دلیل ویسکوزیته نامناسب | بررسی کیفیت روغن و استاندارد API | استفاده از روغن‌های فول‌سنتتیک معتبر |
کم کردن روغن تا حد نیم لیتر در هر ۵۰۰۰ کیلومتر در پیشرانه‌های پرحرارتی مثل EF7 طبیعی قلمداد می‌شود، اما بیشتر از آن نیازمند بررسی دقیق است. از دیدگاه آچار و تجربه گاراژ، قبل از اینکه به پیشنهاد تعمیرکاران عجول دست به فیلر و باز کردن کامل موتور بزنید، حتماً ابتدا سوپاپ PCV، سلامت لاستیک گاید سوپاپ‌ها و عدم وجود روغن‌ریزی از اویل‌ماژول و کاسه‌نمدها را چک کنید. همچنین استفاده از روغن‌های فیک و نامرغوب در موتورهای ۱۶ سوپاپ، سریع‌تر از آنچه فکرش را بکنید باعث چسبیدن رینگ‌ها می‌شود. «دود آبی اگزوز آژیر خطر موتور است؛ اما یک مکانیک باسابقه ابتدا قطعات جانبی و مسیرهای تهویه را خط می‌زند، سپس کاپوت را برای تراشکاری و تعویض پیستون بالا می‌کشد تا هزینه اضافی روی دستت نگذارد.»
نظرات کاربران
