علت لرزش فرمان و اتاق خودرو در سرعت بالای ۸۰ کیلومتر؛ بررسی تفاوت بالانس روکار و درجا، تاب داشتن دیسک ترمز و خرابی پلوس در مجله ایران تیونینگ. 🚗⚡
هیچ چیز مثل لرزش و ویبره افتادن به جان فرمان و اتاق خودرو در سرعت‌های بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت، لذت رانندگی در بزرگراه را خراب نمی‌کند. این لرزش خسته‌کننده نه تنها اعصاب راننده را خرد می‌کند، بلکه مثل یک زلزله خاموش، بوش‌های جلوبندی، سیبک‌ها، جعبه‌فرمان و بلبرینگ چرخ‌ها را خرد می‌کند. بسیاری از رانندگان بارها چرخ‌ها را بالانس می‌کنند اما مشکل حل نمی‌شود؛ چرا که منشأ لرزش همیشه ناهمزانی وزنی لاستیک نیست! بیا این معضل کلافه‌کننده را از زاویه دید آچار و زیربندی کالبدشکافی کنیم. ⚙️🔥
اولین قدم برای عیب‌یابی دقیق در گاراژ، تفکیک رفتاری خودرو در سرعت‌های مختلف و نوع لرزش است.
لرزش فرمان در سرعت ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر: اگر لرزش فقط روی غربیلک فرمان حس می‌شود و با عبور از سرعت ۱۲۰ کیلومتر کمتر یا قطع می‌شود، متهم شماره یک، عدم بالانس وزنی چرخ‌های جلو است. ناهمگونی حتی ۵ گرمی در محیط رینگ و لاستیک، در دور بالای چرخ تبدیل به ضربات گریز از مرکز می‌شود. ✔️
لرزش کل اتاق و زیر پا: اگر در سرعت‌های بالا کل بدنه ماشین و صندلی‌ها شروع به ویبره می‌کنند، مشکل به چرخ‌های عقب، تاب داشتن گاردان (در خودروهای دیفرانسیل عقب) یا خرابی مشعل و سه‌شاخ پلوس برمی‌گردد.
لرزش فقط هنگام ترمزگیری: اگر فرمان فقط زمان فشردن پدال ترمز در سرعت بالا زیر دست می‌لرزد، ربطی به بالانس چرخ ندارد؛ بلکه دیسک‌های ترمز جلو تاب برداشته‌اند و لنت روی سطح ناصاف دیسک پله می‌زند. ❌
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های رانندگان، انتخاب بین دو روش بالانس چرخ است.
بالانس درجا (کامپیوتری): در این روش چرخ کاملاً از روی ماشین باز شده و روی دستگاه بالانس چرخنده بسته می‌شود. این دستگاه فقط نابرابری وزنیِ خودِ رینگ و لاستیک را اندازه می‌گیرد.
بالانس روکار (درام روکو): در این روش، چرخ روی ماشین باقی می‌ماند و دستگاه چرخنده به زیر تایر متصل شده و آن را با سرعت بالای ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت روی خود خودرو می‌چرخاند. مزیت فوق‌العاده بالانس روکار این است که علاوه بر رینگ و تایر، تاب و نابرابری وزنی دیسک ترمز، کاسه‌چرخ، کله‌پلی و سگدست را هم به صورت مجموعه‌ای بالانس می‌کند!
| نوع لرزش و رفتار خودرو | محتمل‌ترین علت فنی | نحوه تست و عیب‌یابی در گاراژ | راهکار رفع عیب |
| لرزش فرمان در سرعت ۸۰ تا ۱۱۰ | نابرابری وزنی لاستیک‌های جلو | باز کردن چرخ و تست روی دستگاه بالانس | بالانس درجا یا نصب وزنه سربی دقیق |
| لرزش فرمان و اتاق بالای ۱۲۰ | ناهمگونی مجموعه چرخ، دیسک و پلوس | تست چرخ روی ماشین در حالت درام | انجام بالانس روکار (درام درجا) |
| لرزش شدید زیر پا هنگام شتاب‌گیری | خرابی سه‌شاخ و کچل کردن مشعل پلوس | بررسی بازی طولی و عرضی شفت پلوس | تعویض سه‌شاخ و مشعل پلوس |
| لرزش فرمان فقط هنگام ترمزگیری | تاب داشتن و دفرمه شدن دیسک ترمز | سنجش تاب دیسک با ساعت اندیکاتور | تراش دیسک روی کار یا تعویض دیسک |
| لرزش اتاق در تمام سرعت‌ها | تاب داشتن رینگ یا دفرمه شدن تایر (پله کردن) | چرخاندن دست آزاد چرخ و نگاه به گرده تایر | تاب‌گیری رینگ یا تعویض لاستیک |
| کوبش و گیجی فرمان در چاله | خراب بودن سیبک‌ها و بوش طبق‌ها | اهرم کردن تایلیور زیر طبق و سگدست | تعویض کامل بوش‌ها و سیبک جلوبندی |
لرزش خودرو را هرگز نادیده نگیرید؛ این ویبره‌ها به مرور زمان پیچ‌های سیستم تعلیق را شل کرده و بلبرینگ چرخ‌ها را خرد می‌کنند. از دیدگاه آچار و تجربه گاراژ، اگر با بالانس معمولی کامپیوتری مشکل لرزش فرمان شما در سرعت‌های بالا حل نشد، وقت را تلف نکنید و سراغ بالانس روکار بروید تا خرابی‌های پنهان دیسک و کله‌پلوس هم پوشانده شود. همچنین اگر عادت دارید بعد از ترمزگیری‌های شدید و داغ شدن دیسک، ماشین را مستقیم به کارواش ببرید یا از داخل چاله‌های آب رد شوید، منتظر تاب برداشتن آنی دیسک ترمز و لرزش‌های شدید زیر پدال باشید. «چرخی که بالانس نباشد مثل یک پتک سنگین به استخوان‌بندی و جلوبندی ماشین ضربه می‌زند؛ قبل از اینکه این لرزش‌ها هزینه‌های سنگین تعویض جعبه‌فرمان را روی دستت بگذارد، مجموعه چرخ و دیسک را روی چال کالیبره کن.»
نظرات کاربران
